FAMILIALE RELATIES - 05.07.2021

Vergoeding voor zorg voor uw ouders?

Kunt u na het overlijden van uw ouders ten laste van de nalatenschap een vergoeding vragen als u uw ouders bij u heeft laten inwonen of op een andere manier de zorg op zich genomen heeft? Kunt u daarover met uw ouders afspraken maken? Met welke spelregels en beperkingen moet u dan rekening houden? Wat zijn de mogelijke gevolgen als u een onredelijk hoge vergoeding overeenkomt?

Wettelijke regeling? Het gebeurt wel vaker dat een bepaald kind de zorg voor de bejaarde ouders op zich neemt. Dat kan gaan van het doen van de was en de plas of de administratie, het (al dan niet samen) boodschappen doen tot zelfs het laten inwonen van de ouder in de eigen woning. Op het moment van het overlijden van de ouder(s) leidt dat weleens tot discussies, waarbij diegene die meer zorgen op zich nam een vergoeding wil krijgen van de andere erfgenamen. Als er geen afspraken gemaakt werden, wordt een dergelijke vergoeding slechts zelden toegekend door de notaris (of de rechtbank) die met de vereffening-verdeling van de nalatenschap is gelast. Er is geen specifieke wettelijke bepaling die op een dergelijke vergoeding recht geeft. Het kind dat via een volmacht financiële transacties uitvoerde met gelden van de ouders moet daar wel rekening en verantwoording over afleggen aan de andere erfgenamen. Zorg er in zo’n situatie dan ook voor dat u een volledige administratie bijhoudt, zodat u die bij de afwikkeling van de nalatenschap kunt voorleggen.

Verrijking zonder oorzaak? In de praktijk zal het kind dat een vergoeding wil voor de zorg die hij verleende aan zijn ouders zich vaak beroepen op de verrijking zonder oorzaak. Het kind zal dan moeten aantonen zich verarmd te hebben, terwijl de ouder zich verrijkte, zonder dat daar een echte oorzaak voor was. In de meeste gevallen zal zo’n vordering gedoemd zijn om te mislukken, tenzij u bv. heel wat eigen middelen in de zorg voor uw ouders zou hebben gestoken door ze niet alleen gratis bij u te laten inwonen maar ze ook nog op uw kosten van voeding en andere levensbehoeften te hebben voorzien. Zelfs als u al een vergoeding zou kunnen krijgen, is het trouwens nog maar de vraag hoe hoog die dan zal zijn. De rechtbank heeft daarover het laatste woord, waarbij het laagste bedrag van de verrijking dan wel verarming in principe bepalend is.

Overeenkomst. Om discussies te vermijden, is het aangewezen om bij het begin van de zorgverlening afspraken te maken met de ouders over de vergoeding die zij zullen betalen voor de zorgen. Mits bepaalde grenzen gerespecteerd worden, is een dergelijke afspraak ook geldig. Als rechtsopvolgers van de ouders zullen ook de broers en zussen (of andere erfgenamen) deze afspraak moeten respecteren. Zo kunt u bijvoorbeeld overeenkomen dat de gereden kilometers vergoed worden, dat een forfaitair bedrag betaald wordt per was- of strijkbeurt, dat er een maandelijkse vergoeding betaald wordt voor het in huis nemen, enz. Om achteraf discussies te vermijden, vooral met de andere erfgenamen, is het van belang om de afspraken ook in de vorm van een onderhandse overeenkomst op papier te zetten. Dit gebeurt in een zogenaamde zorgovereenkomst. Zorg er daarbij voor dat u en uw ouders deze overeenkomst ondertekenen en dat ze opgemaakt wordt in evenveel originele exemplaren als er partijen zijn. U zou meteen ook de andere erfgenamen het contract voor akkoord kunnen laten ondertekenen, als de verstandhouding nog voldoende goed is. Zo kunt u de kans op latere discussies beperken. Hun handtekening is echter niet noodzakelijk voor de rechtsgeldigheid van het contract. De andere erfgenamen zijn nu eenmaal als rechtsopvolgers in principe immers door die overeenkomst gebonden.

Welke afspraken? Inhoudelijk kunt u een vergoeding per maand of per prestatie voorzien. Het is belangrijk om een voldoende gedetailleerde overeenkomst op te maken die aangeeft wat de zorgverlening exact inhoudt. Hoe gedetailleerder de overeenkomst, hoe minder kans er bestaat op latere betwistingen. Om te vermijden dat u dadelijk met uw ouders moet afrekenen, zou u ook kunnen voorzien dat de vergoeding pas betaalbaar is op het moment van hun overlijden. U kunt die vergoeding dan uit de nalatenschap laten betalen. Zorg er dan wel voor dat u een bewijs heeft van wat er juist ‘gepresteerd’ werd, als de betaling per prestatie overeengekomen werd.

Bedrag. Het is ook belangrijk om niet te overdrijven met de hoogte van de vergoedingen die u overeenkomt en ze te laten aansluiten bij een realistische prijs voor de geleverde prestaties. Zo kunt u bij het inwonen van de ouders inspiratie vinden in de kost die een rust- en verzorgingstehuis aanrekent. Voor gereden kilometers kunt u terecht op bepaalde websites die de kostprijs per kilometer van een auto berekenen, enz. Overdrijft u toch, dan riskeert u dat de andere erfgenamen de overeenkomst later in vraag stellen en eventueel zelfs de inbreng in de nalatenschap vragen van bepaalde bedragen die u al uitbetaald werden, omdat ze die betalingen aanzien als een onrechtstreekse of een vermomde schenking.

Als een kind de zorg voor zijn ouders op zich neemt, dan is het niet eenvoudig om daar achteraf zomaar een extra vergoeding voor te vragen. Enkel in extremere gevallen kan er sprake zijn van een verrijking zonder oorzaak, waardoor u alsnog een vergoeding kunt vorderen. Het is echter wel perfect mogelijk om in een zorgovereenkomst afspraken te maken over een vergoeding. Zo’n overeenkomst is in principe geldig, ook als u afspreekt dat uw vergoeding pas achteraf, uit de nalatenschap, betaald zal worden. Geef wel gedetailleerd aan welke prestaties precies vergoed worden en tegen welke prijs. Overdrijf daarmee niet, want anders bestaat de kans dat de andere erfgenamen kunnen argumenteren dat er eigenlijk sprake was van een schenking, waardoor ze desgevallend de inbreng kunnen vorderen.

Contactgegevens

Indicator - Larcier | Tiensesteenweg 306 | 3000 Leuven

Tel.: 0800 39 067 | Fax: 0800 39 068

Customer.Services@indicator-larcier.be | www.indicator-larcier.be

 

Maatschappelijke zetel

Lefebvre Sarrut Belgium NV | Hoogstraat 139 - Bus 6 | 1000 Brussel

RPM Bruxelles | TVA BE 0436.181.878