ARBEIDSDUUR - VARIA - 14.02.2024

Moet u werknemer betalen tijdens een wachtdienst thuis?

Stel, u laat als werkgever uw werknemers meedraaien in een wachtdienst waarbij ze niet op het werk aanwezig moeten zijn, maar wel opgeroepen kunnen worden. Moet u hen dan die periode betalen, ook als er geen oproepen komen? Onlangs sprak het Hof van Cassatie zich daarover uit...

Wat was er gebeurd?

In de zaak waarover het Hof zich uitsprak, ging het om een werknemer die deelnam aan een door de werkgever georganiseerde wachtdienst. De werknemer moest die niet op de werkplaats uitvoeren, maar moest wel voortdurend beschikbaar zijn en moest ervoor zorgen dat hij binnen een beperkte tijdspanne na een oproep het werk zo nodig kon hervatten. Hij was dus toch aanzienlijk beperkt in zijn bewegingsvrijheid.

Wat vond het Hof van Cassatie?

Weinig bewegingsvrijheid, dus arbeidsduur. In het arrest van 13 november 2023 heeft het Hof van Cassatie geoordeeld dat de werknemer tijdens zijn wachtdienst te weinig bewegingsvrijheid had, waardoor er sprake was van arbeidstijd, die verloond moest worden.

Andere verloning is mogelijk. Het Hof stelt wel uitdrukkelijk dat een andere verloning voorzien kan worden wanneer de aard van het werk verschilt, wat duidelijk het geval is bij een wachtdienst. Daarbij moeten wel steeds de sectorale minima gerespecteerd worden. Bij gebrek aan specifieke afspraken wordt de wachtdienst vergoed tegen het gebruikelijke uurloon van de werknemer.

Wat moet u ervan onthouden?

Wachtdienst niet altijd vergoed! Indien u voor uw werknemers ‘voldoende’ ruimte laat om zich tijdens de wachtdienst vrij te verplaatsen door bv. geen te korte reactietijd op te leggen, moet de wachtdienst in principe nog steeds niet vergoed worden.

Wel als de verplichtingen zwaar zijn. Indien de werknemer zich echter zoals in deze zaak niet op een bepaalde plaats moet bevinden, maar wel voortdurend beschikbaar moet zijn en onderworpen is aan zware verplichtingen opgelegd door de werkgever, is de tijd van de wachtdienst wel als arbeidstijd te beschouwen. Dat betekent dat de tijd meetelt in de berekening van de maximale dagelijkse en wekelijkse arbeidsduurgrenzen.

Tip. Controleer zeker de modaliteiten van uw wachtdienst en zorg ervoor dat die de werknemers niet te sterk beperken. Dat is geen gemakkelijke oefening, want de beoordeling zal natuurlijk altijd een pure feitenkwestie blijven.

Hangt ook af van de sector. Er zijn sectoren die allerhande wacht- en permantiepremies opleggen. Indien uw sector dat voorschrijft, moet u die uiteraard wel volgen.

Bij interventie loopt de arbeidstijd wel. Indien de werknemer tijdens de wachtdienst een interventie moet doen en dus effectief aan de slag moet, moet u hem voor die effectieve werktijd uiteraard zijn loon (of overloon) betalen.

U kunt wel een lagere verloning afspreken! Wanneer een korte reactietijd (en dus weinig bewegingsvrijheid voor de werknemer) essentieel is, zorg er dan voor dat u een aparte lagere verloning op papier vastlegt voor de zgn. wachturen.

Cass., 13.11.2023. Het arrest is pro de werkgever.

Indien de wachtdienst gepaard gaat met sterke restricties voor de werknemer, bestaat het risico dat de tijd in de wachtdienst als arbeidstijd beschouwd wordt en verloond moet worden. Het is in dat geval wel mogelijk om een aparte (en lagere) verloning te voorzien voor de weinig actieve tijd in de wachtdienst. Bij gebrek aan concrete afspraken wordt de wachtdienst op dezelfde wijze vergoed als voor effectieve prestaties.

Contactgegevens

Larcier-Intersentia | Tiensesteenweg 306 | 3000 Leuven

Tel.: 0800 39 067 | Fax: 0800 39 068

contact@larcier-intersentia.com | www.larcier-intersentia.com

 

Maatschappelijke zetel

Lefebvre Sarrut Belgium NV | Hoogstraat 139 - Bus 6 | 1000 Brussel

RPM Bruxelles | TVA BE 0436.181.878